Liefde in het kwadraat | weekend 24-25 oktober

Toen nu de Farizeeën vernamen dat Jezus de Sadduceeën de mond gesnoerd had, kwamen zij bijeen en één van hen, een wetgeleerde, vroeg aan Jezus om Hem op de proef te stellen: “Meester, wat is het voornaamste gebod in de Wet?”
Hij antwoordde hem: “Gij zult de Heer uw God beminnen met geheel uw hart, geheel uw ziel en geheel uw verstand. Dit is het voornaamste en eerste gebod. Het tweede, daarmee gelijkwaardig: Gij zult uw naaste beminnen als uzelf. Aan deze twee geboden hangt heel de Wet en de Profeten.” (Matteüs 22, 34-40)
Dubbel gebod van liefde
Het is niet niks dat dubbel gebod van de liefde:”Bemin God met heel je hart, je ziel en je verstand” en “Bemin je naaste als jezelf”… Het is de kern van ons geloof: houden van, graag zien, liefhebben … We zitten hierbij in een soort driehoeksverhouding: God, onze naaste en ook ons zelf … Als een van de drie verwaarloosd wordt, valt de driehoek in elkaar. Het is dus onmogelijk wel van God en niet van de naaste te houden. Of jezelf te haten, en toch van God en je naaste te houden. Neen, ‘houden van’, het gaat steeds drie richtingen uit.
God is de bron
Vanuit God vertrekt het. Hij is de bron. Liefde is steeds een geschenk van Hem. God, en de liefde tot God, met heel je hart, met geheel je ziel en geheel je verstand, dat staat in het centrum van onze joods-christelijke godsdienst !
Je leven op Hem afstemmen is het belangrijkste van wat wij te doen hebben. En dat is in onze moderne wereld helemaal niet evident. Daar zijn er vaak andere stemmen die harder roepen dan onze God. Liefde is allereerst een geschenk dat wij van Hem willen ontvangen.
En wie is dan mijn naaste?
Ja, wie is dan mijn naaste? En wil ik wel de naaste zijn van mijn medemens? Hart en verstand spreken elkaar soms tegen. Het liefst kiezen we zelf onze naaste en gaan we met een grote boog rond iemand die lastig of onaangenaam is heen. Het blijkt toch zo moeilijk te zijn om wie ons gekwetst of ontgoocheld heeft weer een plaats te geven in ons hart.
Met heel je hart, verstand en ziel
Liefhebben doe je immers met heel je hart, zei Jezus, en daarmee bedoelt Hij dat je het in alle omstandigheden doet, in goede zowel als minder goede dagen. Je doet het ook met heel je verstand. Je weegt dus alles af en je gaat de uitdagingen niet uit de weg.
Je doet het ook met heel je ziel. Want ‘houden van‘ kan niet oppervlakkig zijn. Het treft ons hele leven, ons denken, ons voelen, ons zijn … Liefhebben en geliefd worden, het blijft een wonder, een geschenk. En toch … tegelijk is het ook een werkwoord. Niet alleen mooie woorden op papier, maar het is ook durf en daadkracht tonen.
Heer, onze God,
in de liefde van U en voor de medemensen
vinden wij ons diepste levensgeluk.
Geef ons kracht en wijsheid
om in iedere situatie deze liefde concreet te beleven,
elke dag van ons leven. Amen.
priester Jos Vanderlee